Copy
Nieuwsbrief WLO en LANDSCHAP 2019-3
View this email in your browser
Deze nieuwsbrief is bedoeld voor zowel de leden van de WLO als voor de auteurs van LANDSCHAP. De WLO is de werkgemeenschap van landschapsonderzoekers die LANDSCHAP uitgeeft. Veel auteurs zijn geen lid van de WLO. Deze nieuwsbrief wil de auteurs en leden informeren over de inhoud van het laatste nummer van LANDSCHAP en over activiteiten van de WLO. Naast berichten van de WLO worden samenvattingen van de artikelen van het laatste nummer van LANDSCHAP gepresenteerd.

Jos Dekker (hoofdredacteur LANDSCHAP) en Lian Kasper (bestuur WLO).
INHOUD

Mededelingen
Redactioneel
Inhoud Landschap 2019-3
Landschap 2019-3

Mededelingen 

Sander van Opstal heeft zijn functie als secretaris van het WLO-bestuur beëindigt. Het WLO-bestuur zoekt een nieuwe secretaris. Lian Kasper is interim-secretaris.

Op 17 november 2019 is Cees Kwakernaak overleden. Cees was secretaris van de WLO in de jaren 1990 en later bestuurslid. In die functies heeft hij veel betekend voor de WLO als beroepsvereniging. Hij was ook lid van de redactie van de voorloper van LANDSCHAP, Mededelingen van de Werkgemeenschap Landschapsecologisch Onderzoek, van 1982 – 1990, en aanlsuitend lid van de redactie van LANDSCHAP tot 1992.

In deze jaargang komen twee themanummers uit. De eerste, over ecologische riviernetwerken (2019-2), is in juni verschenen, de tweede, over klimaatopgave, energietransitie en landschap (2019-4), verschijnt half december.
LANDSCHAP 2019-3 - Redactioneel

Wetenschap en publiek debat

“Wetenschapper, meng u in het publieke debat”, kopte de Volkskrant op 2 september 2019 boven een lezing van Daan Roovers, denker des Vaderlands. Het vertrouwen in de wetenschap is in Nederland nog altijd hoog, ontleent Roovers aan een publicatie van het Rathenau-instituut. Maar met behulp van het internet en sociale media is de publieke aanval op de kennisinstituten begonnen. Publieke kennis is betwiste kennis geworden. Wetenschappers komen meer en meer te midden van het publiek te staan, in plaats van tegenover het publiek. Roovers stelt dat wetenschappers zich meer in dat publieke debat zouden moeten mengen.
 
Voor die deelname aan het publieke debat is dan ook veel te zeggen. Alleen al omdat wetenschappers dankzij publieke middelen beschikken over een enorm kenniskapitaal. De vraag is wel in welke rol ze zouden moeten deelnemen. Als expert die kennis inbrengt ter verhoging van de kwaliteit van het debat en de politieke besluitvorming? Als autoriteit met kennis, die weet hoe het (niet) moet? Of als gewone burger die alles mag zeggen met een beroep op zijn kennis? Een urgente vraag bij zaken waar groot belang aan gehecht wordt, waarover grote onzekerheden bestaan of waarover je heel verschillend kunt denken - en waarover al gauw scherpe publieke debatten ontstaan, waarin kennis (en nepkennis) een rol speelt. Ook in het natuur- en landschapsbeheer spelen zulke kwesties, denk aan het debat over agrarisch natuurbeheer, over de kokkel- en mosselvisserij in de Waddenzee, over het beheer van de grote grazers in de Oostvaardersplassen, het beheer van de bossen en recent over Natura 2000 (dat de economie zou verstikken). Ecologen verschillen al heel lang van mening over de rol die ze in zulke debatten zouden moeten aannemen.

Judith Floor en Kris van Koppen analyseren in dit nummer de rol van onderzoek en kennis in het conflict over de mosselvisserij in de Waddenzee. Er is in deze kwestie vaak een beroep op kennis gedaan om onzekerheden weg te nemen, zowel door de overheid als door belangenorganisaties. Onderzoek heeft zeker een rol gespeeld, maar kon uiteindelijk geen oplossing bieden. Het beleid voor de veenweidegebieden is ook zo’n kwestie. Er loopt al heel lang een debat over hoe om te gaan met landbouw en natuur, ook in LANDSCHAP is er regelmatig aandacht aan besteed. Nu zijn, in het kader van het Klimaatakkoord, de problemen van bodemdaling en broeikasgasemissies urgent. In dit nummer beschrijven Fons Smolders et al. een aantal opties: van vernatten en natte landbouw tot optoppen en meer veenmosteelt. Onderwaterdrainage wordt de afgelopen jaren gepromoot als methode om bodemdaling en broeikasgasemissies te beperken. Ab Grootjans, Ella de Hullu en Jan Sevink hebben hier echter wetenschappelijke vraagtekens bij en voeden daarmee een debat dat vooralsnog vooral onder wetenschappers gevoerd wordt, maar wel publiek mag worden.

Jos Dekker, Hoofdredacteur

Van dit nummer is alleen het artikel van Fons Smolders et al. over de toekomst van ons veenweidelandschap volledig te lezen op www.landschap.nl/tijdschrift. De andere artikelen worden over een jaar op de website geplaatst.

U kunt losse nummers van het tijdschrift LANDSCHAP bestellen door een e-mail te sturen naar wlo@knag.nl. Het verschuldigde bedrag (€ 15,00 voor een gewoon nummer of € 20,- voor een extra dik themanummer) maakt u vervolgens over naar: IBAN NL73INGB0003919446 t.n.v. WLO te Utrecht o.v.v. ‘losse verkoop Landschap jaargang-nummer’ Na ontvangst van het bedrag wordt u het nummer toegezonden.

INHOUD LANDSCHAP 2019-3
 

131 Redactioneel
Wetenschap en publiek debat
 
133 De toekomst van ons veenweidelandschap: over vernatten, optoppen en veenmosteelt.
Alfons Smolders, Bas van de Riet, José van Diggelen, Gijs van Dijk, Jeroen Geurts & Leon Lamers
 
143 Onderwaterdrainage in veenweidegebieden: is dat wel zo’n goed idee?
Ab Grootjans, Ella de Hullu & Jan Sevink

150 Op pad met Hilde Niezen in Haastrecht. “Wat we nu doen is totaal niet circulair, want we zakken gewoon naar beneden.”

157 Natuurbeheer, ecologie en onzekerheid: een analyse van het mosselvisserijconflict in de Waddenzee
Judith Floor & Kris vann Koppen
 
167 Natuurbescherming in Nederland; tijd voor een nieuwe praktijk?
Joep Dirkx, Bas Breman, Petra van Egmond, Arjen van Hinsberg & Rogier Pauwels

174 IPBES: van ‘assessment’ naar actie
Theo van der Sluis & Esther Turnhout
 
176 Column
 
177 Boek
 
179 Beeld

De toekomst van ons veenweidelandschap. Over vernatten, optoppen en veenmosteelt
Alfons Smolders, Bas van de Riet, José van Diggelen, Gijs van Dijk, Jeroen Geurts & Leon Lamers
Veenweiden, bodemdaling, veenoxidatie, broeikasgasemissie, transitie in landgebruik, innovatie
 
Summary: The future of our peat meadow landscape. About rewetting, ‘optoppen’ (‘layering up’) and peat moss cultivation (Sphagnum farming) - peat meadow, soil subsidence, peat oxidation, greenhouse gas emissions, land use transition, innovation
The cultivated peat meadow landscape is a characteristic Dutch landscape, but it also provokes serious problems. As a result of severe drainage, the peat soil becomes aerated and decomposes fast, resulting in the emission of the stored carbon as CO2 into the atmosphere. There is a sense of urgency to take measures that can inhibit fast peat oxidation and the associated greenhouse gas emission and land subsidence. In our article, various measures are discussed that can bring a halt to these processes. We discuss the consequences of waterlogging peat meadow soils, and the opportunities this approach offers for new types of wet agriculture and paludiculture, including the cultivation of peat mosses. The new concept of ‘op-toppen’ (‘layering up’) is discussed. This concept involves the removal of the top layer of part of an area, after which water levels can be raised without excessive methane emission and nutrient mobilization. The removed, nutrient-rich topsoil can subsequently be used in drained, subsiding peatlands that are still in agricultural use, enabling maintenance of traditional agriculture on these fields at higher groundwater levels. In this way, we will be able to create a more diverse and, above all, future-proof novel peat meadow landscape.
 
Onderwaterdrainage in veenweidegebieden. Is dat wel zo’n goed idee?
Ab Grootjams, Ella de Hullu & Jan Sevink
Klimaatadaptaties, veenweidegebieden, CO2-emssies, veenzakking, onderwaterdrainage
 
Summary: Submerged drainage and reducing CO2 emissions from agricultural peat meadows: too good to be true? - Climate adaptations, peat meadows, GHG emissions, subsidence, submerged drains 
Soil subsidence in Dutch agricultural peat meadows is a growing threat to water management, agriculture and urban infrastructure. Proposals on how to reduce subsidence and associated CO2 emissions include the implementation of submerged drainage on 80,000 ha of agricultural peatland, in order to prevent very low water tables in summer. We argue that claims to reduce ca 1 Mton CO2 emissions by introducing submerged drains are unsubstantiated and not based on scientifically sound analysis. The idea that submerged drainage will facilitate the continuation of intensive dairy farming onsoils, while at the same time considerably reducing greenhouse gas emissions, is in our view just wishful thinking.
 
Op pad met Hilde Niezen in Haastrecht. “Wat we nu doen is totaal niet circulair, want we zakken gewoon naar beneden.”
Jos Dekker & Johan Meeus
 
Hilde Niezen is wethouder in de gemeente Gouda, met onder meer de bodemdaling in het veenweidegebied van het Groene Hart in haar portefeuille. Ook is ze is voorzitter van het Platform Slappe Bodem, dat een regiodeal voor het Groene Hart heeft afgesloten met het ministerie van LNV om de bodemdaling aan te pakken en verder onderzoek te doen.
 
Natuurbeheer, ecologie en onzekerheid. Een analyse van het mosselvisserijconflict in de Waddenzee
Judith Floor & Kris van Koppen
Kennisonderzekerheden, natuurdebat, Waddenzee, mosselvisserij, Natura 2000
 
Summary: Nature protection, ecology, and uncertainty. Analysis of the mussel fishery conflict in the Dutch Wadden Sea - Knowledge uncertainties, nature protection conf licts,
Wadden Sea, mussel fishery, Natura 2000
Parties involved in conf licts on nature protection, including ecologists and policy off icials, often expect that the controversies arising in these conf licts can be resolved by doing more research, in order to take away existing uncertainties in knowledge. Typically, these uncertainties are interpreted as incomplete knowledge. To shed more light on this expectation, which in literature is known as the 'linear' approach to knowledge in policy, this article investigates the role of scientific uncertainties in controversies on mussel fishery in the Dutch
Wadden Sea (1990–2016). Findings show that while a substantial amount of research was done, it was not science-based knowledge that guided policy-making. Instead the controversy was closed, at least temporarily, by the Mussel Covenant, a political agreement between the fishery and nature protection parties. Many of the knowledge uncertainties in this case could be characterized as ambiguous knowledge, stemming from diverging interpretations of research findings, rather than incomplete knowledge. We conclude that science is an important factor in conflicts, but societal and political debates remain crucial in bringing complex nature protection conflicts to closure.
 
Natuurbescherming in Nederland; tijd voor een nieuwe praktijk?
Joep Dirkx, Bas Breman, Petra van Egmond, Arjen van Hnsberg & Rogier Pouwels
Natuurverkenning, natuurbeleid, biodiversiteit, economie
 
Summary: Nature conservation in the Netherlands; up to new practices? - Nature Outlook, nature conservation policy, biodiversity, economy
In its latest report IPBES concludes that transformative changes are needed to stop biodiversity loss as the existing policies and practices to protect nature in designated areas does insufficiently address the underlying causes of damage to biodiversity. Also in The Netherlands recent research and evaluations of existing nature policy show that nature conservation goals cannot be achieved through the protection of nature reserves alone. In the Nature Outlook 2020 we aim to explore what transitions might be possible in the Dutch practices and what potential they offer for nature protection.
 
CALL FOR PAPERS

De redactie nodigt de lezers van de Nieuwsbrief uit om manuscripten in te dienen. Met name artikelen over actuele thema’s zijn welkom: de grote transities  zoals de energietransitie, klimaatadaptatie, waterveiligheid, natuurinclusieve en circulaire landbouw, veenweidegebieden en verstedelijking.
 
Over LANDSCHAP en WLO

LANDSCHAP, tijdschrift voor landschapsonderzoek, biedt een platform voor wetenschappelijke publicaties over het landschap in brede zin: ecologisch, beleidsmatig, sociologisch, ontwerpgericht, enzovoort. LANDSCHAP is een uitgave van de Werkgemeenschap Landschapsonderzoek (WLO), verschijnt vier maal per jaar en biedt naast wetenschappelijke artikelen ruimte aan discussiebijdragen, reviews, mededelingen, de rubriek Op Pad, een column en boekbesprekingen. Aanwijzingen voor auteurs staan op www.landschap.nl

Op de website kunt zich aanmelden als lid van de WLO of opgeven voor een abonnement. Losse nummers kunt u bestellen door een email te sturen naar wlo@knag.nl
Twitter
Website
Copyright © 2019 Landschap, All rights reserved.


Wil je aanpassen hoe je deze nieuwsbrief ontvangt?
Je kunt je voorkeuren invoeren of je afmelden

Email Marketing Powered by Mailchimp