Copy

Nieuwsbrief Lente 2018

     

Nieuw werkjaar!

2018 wordt ons 35ste werkjaar... Wat vliegt de tijd toch!

Traditioneel start het gewone jaar met de twee vleertellingen (begin januari en eind februari).
Bij de eerste vleertelling werden in totaal 1297 ex. geteld, bij de tweede 1031 ex. Er is sprake van een nieuw record voor de ingekorven vleermuis en de ruige dwergvleermuis was al jaren niet meer gezien!

De start van het werkjaar is traditioneel de opendeurdag van eind april! Het programma 2018 vind je naar goede gewoonte in de rechterkolom van de nieuwsbrief.
 
Hopelijk ben jij dit jaar ook weer massaal terug van de partij op onze vele boeiende activiteiten? In ieder geval is iedereen van harte welkom!

Oproep vrijwilligers!

De Werkgroep Fort Oelegem (WGFO) van Natuur 2000 wil dat blijven doen in de toekomst, maar het betekent ook dat er continu moet uitgekeken worden naar nieuwe, enthousiaste vrijwilligers. Daarom doen Natuur 2000 en de WGFO bij het begin van 2018, hun 35ste fortjaar, een speciale oproep tot andere forten- en natuurfreaks die evengoed wat van hun tijd in het fort en in de omringende natuur willen steken: zie je het zitten om je mee in te  zetten voor het onderhoud van het fortcomplex, voor het rondgidsen van bezoekers, voor het mee in de gaten houden  van 1300 overwinterende natuurwondertjes? Contacteer ons of kom naar een kennismakings- en rondleidingsdag op zaterdag 28 april 2018! Meer info: info@fortoelegem.be of 0475 29 04 87.

Militaire relicten op de kaart

copyright Provincie Antwerpen

Met voornoemd hoogtemodel werden net alleen nog bewaarde loopgraven, bomkraters, wallen en uitgravingen ingetekend, maar ook bewaarde stukken fortgracht, de antitankgracht, fortonderdelen enz. Deze informatie werd aangevuld met alle bunkers uit WO1, forten en schansen rond Antwerpen met een indicatie van hun huidige toestand.

Die inventaris geeft een verrassende inkijk op sporen die we verloren waanden en hij geeft opnieuw betekenis aan elementen waarvan de context vaak niet meer duidelijk was. De dataset maakt het ook mogelijk om rekening te houden met dit erfgoed bij de opmaak van beheerplannen en gebviedsvisies en de behandeling van vergunningsaanvragen. Zo kan voorkomen worden dat deze soms heel kwetsbare sporen van ons verleden verloren gaan.

Sommige militaire relicten zoals restanten van loopgraven in de buurt van de Antwerpse forten werden tot voor kort nauwelijks opgemerkt. Wat Fort Oelegem betreft vielen ons van in 1984 op de zuidwesthoek van het forteiland wel direct loopgraafcontouren op. Maar er is op dat gebied en op datzelfde forteiland meer te ontdekken.

Dat werd duidelijk bij een verkennend bezoek van dr. Gheyle van de UGent in de loop van 2016 (www.nieuwsbriefnatuur2000.be, Nieuws van Fort Oelegem, donderdag 8 december). In opdracht van de provincie Antwerpen was die unief nl aan de slag gegaan met het Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen II, een heel nauwkeurige hoogtekaart. De bedoeling was om uitgaand van de herontdekte en reeds bestudeerde luchtfoto's van de Kaiserliche Fortifikation Antwerpen uit begin 1918 van Leutnant Josef Zimmermann tot vandaag bewaard militair erfgoed precies in kaart te brengen.

TIP: op de Opendeurdag van 29 april kan je de loopgraven van Fort Oelegem op je gemak komen bekijken.

Vleermuizentellingen 2018

Overzicht vleertellingen Fort Oelegem januari-februari 1987-2018

Traditioneel start het jaar met de twee vleertellingen (begin januari en eind februari).

Bij de eerste vleertelling werden in totaal 1297 ex. geteld. De verdeling is als volgt; watervleermuis: 494; baard/Brandt’s vleermuis: 109; franjestaart 465; ingekorven vleermuis: 147; gewone grootoorvleermuis: 7; gewone dwergvleermuis: 10; ruige dwergvleermuis: 1. Er is sprake van een nieuw record voor de ingekorven vleermuis en de ruige dwergvleermuis was al jaren niet meer gezien!

Bijna klassiek ondertussen: de februari-telling heeft een pak beestjes minder in de watergangen dan in januari.
De verdeling is als volgt; watervleermuis: 304; baard/Brandt’s vleermuis: 119; franjestaart 406; ingekorven vleermuis: 144; gewone grootoorvleermuis: 4; gewone dwergvleermuis: 21. 
Een deel verhuist naar de fortlokalen, een deel heeft het fort verlaten waardoor de aantallen dan wat lager liggen. Opvallend: het zijn de watervleermuizen en franjestaarten die die verhuis doen. Andere soorten - baardvleermuis en ingekorven vleermuis - hebben maar weinig verschil in locaties tussen de beide tellingen.

Inventarisatie vleermuizen Vrieselhof 2017

door de Vlaamse Landmaatschappij in opdracht van het Agentschap voor Natuur en Bos

Het  natuurinrichtingsproject Vrieselhof heeft betrekking op 117 ha Vrieselhof + een deel van het buitenglacis van Fort Oelegem.

Het managementplan voorziet kwaliteitsverbetering van boshabitat, rekening houdend met de vereisten van aan bos verbonden vleermuizen zoals Bechsteins vleermuis, franjestaart, Brandt's vleermuis/baardvleermuis en gewone/grijze grootoorvleermuis. : structuurrijke loofbossen met mantels en zomen, dreven, open plekken en voldoende oude bomen met holten en spleten.

In het kader van het project werd tijdens de zomer van 2017 op het domein van het Vrieselhof en in de omgeving van Fort Oelegem een inventarisatie uitgevoerd van de vleermuizen. 
Dat gaf : gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, kleine dwergvleermuis, laatvlieger, rosse vleermuis, watervleermuis, meervleermuis, franjestaart, baardvleermuis, ingekorven vleermuis, gewone grootoorvleermuis.

Die soorten gebruiken de dreven als vliegroutes.
De zolder van het kasteel blijkt een kolonie te herbergen van enkele tientallen grootoren, terwijl de kasteelremise als zomerverblijfplaats fungeert voor gewone dwergvleermuizen.
Wat de omgeving betreft : de Antitankgracht tussen de Knodbaan en Fort Oelegem blijkt een jachtgebied voor een groot aantal soorten : gewone dwergvleermuis, grootoorvleermuis, watervleermuis, laatvlieger en in het najaar ook voor ruige dwergvleermuis. 

En op de gracht van Fort Oelegem werden watervleermuis, gewone dwergvleermuis, rosse vleermuis en laatvlieger geobserveerd.

Vraag en antwoord

 

DE VRAAG (van Chiel)

Mag ik vleermuizen in de vlucht fotograferen met flitslicht?
Kan het hun ogen beschadigen of kan het hen afschrikken?
Zonder flitslicht lijkt het niet te gaan.

HET ANTWOORD (van Wout)

Plezierig zal zo'n vleermuis het uiteraard niet vinden, maar oogletsels zullen ze er volgens mij ook niet aan overhouden.

Een beetje zoals bij mensen dus die opgeschrikt worden door een flits.

Flitsen kan de dieren wel even opschrikken. Fotografeer je buiten om vliegende vleermuizen te trekken, dan is verstoring daardoor verwaarloosbaar: een passerende auto kan immers eveneens een vleermuis kortstondig belichten. Permanente verlichting (spots, straatverlichting, ...) is dan veel erger: dat gaan vleermuizen wél vermijden.

Vleermuizen aan of in hun verblijfplaats fotograferen is wél ten zeerste af te raden: daar is de kans op verstoring enorm - niet enkel door de flits, maar vooral ook daar je aanwezigheid (je lichaamstemperatuur alleen al kan daar een boosdoener zijn...).

Dit gezegd zijnde: het is zelfs met flits niet eenvoudig om met 'gewoon' fotomateriaal degelijke foto's van vliegende vleermuizen te maken. Met veel geluk kan je daar nog net de soort(groep) op herkennen, maar voor echt kwaliteitsvolle opnames heb je aangepast fotomateriaal en best ook een degelijke achtergrond van vleermuizenecologie nodig. Je kan misschien een super fotograaf zijn, maar voor echt goede vleermuizenfoto's leg je als gelegenheids-vleermuizenfotograaf steevast de duimen voor gespecialiseerde vleermuisfotografen.

In elke nieuwsbrief behandelen we één vraag. Stuur gerust een mail naar info@fortoelegem.be en wie weet zie je het antwoord op je vraag in de volgende editie van deze nieuwsbrief verschijnen!

Nieuwe boeken!
 

LOPEN LANGS LINIES 

13 DAGTOCHTEN VAN 8 TOT 20 KM LANGS VERDEDIGINGSWERKEN IN EEN STRATEGISCH LANDSCHAP


Rutger Burgers en Rob Wolfs.
Uitg. Gegarandeerd Onregelmatig, Velp,
eerste druk 2018 
128 blz.
€ 14,95
ISBN 9789078641636

De Nederlandse uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig (www.gegarandeerdonregelmatig.nl) publiceert wandelgidsen (streek-, stads- en themagidsen)  die je buiten de gebaande paden voeren. Om kwaliteit te garanderen  wordt er zo'n 3 x per week het veld ingetrokken (iedereen is welkom) om te checken of wel goed is wat de auteur van een nieuw te publiceren gidsje  zoal schreef. Met de WGFO leerden we G.O. kennen in 2013, bij de voorbereiding van "Wandelen langs de Stelling van Antwerpen", 7 wandeltochten waarbij o.m. Fort Oelegem en het Vrieselhof aan bod komen (14,95 €).

Andere leuke gidsen zijn bvb "De mooiste Eilandwandelingen van Nederland" (Zeeland, Schiermonnikoog),  "De mooiste boswandelingen van Nederland" (o.m. Mattemburgh en de Wouwse Plantage net over de grens boven Putte) en "De mooiste bergwandelingen van Nederland" (o.m. de Brabantse Wal bij Woensdrecht).

Nederland is een waterland. Daarvan hebben de Nederlanders gebruik gemaakt wanneer het er op aan kwam om vijandige opmarsen te vertragen.   Overal, van zuidwest naar noordoost, vind je nog sporen van de "Waterlinies". Het is er vandaag mooi wandelen. Met deze gids kan je (over zoveel mogelijk onverharde paden) een kijkje gaan nemen bij  9 van die  waterlinies.  De voor ons dichtstbijgelegen zijn de fameuze Staats-Spaanse linies (Start- en eindpunt : Hulst) en de Zuidwaterlinie (Start- en eindpunt : Willemstad).  Maar er is nog veel meer te beleven. Nieuwpoort aan de Lek bvb, een van de kleinste vestingsteden van Nederland, een uur en een kwartier rijden van Antwerpen. Of het fort Vechten bij Bunnik, een half uur verder : met een museum en een 50m lange maquette van de Nieuwe Hollandse Waterlinie; in de buurt is er ook een Romeins legerkamp blootgelegd.  Wie ooit naar het Waddeneiland Texel trekt moet langs Den Helder. Daar heb je de Stelling Den Helder uit 1807. Napoleon wou er een Gibraltar van het noorden : een imposante linie van forten, verdedigingswerken en verbindingsdijken. Fort Erfprins, ex-Lasalle, is het grootste fort van Nederland. Wat verder ligt Fort Kijkduin en  van recentere datum is de Flakgruppenkommandostand (Flagruko) ofte Kroontjesbunker, gelegen in een natuurgebiedje in de buurt en de enige in Nederland van dit type.  Het is allemaal de moeite waard om er een volgende Koninklijke TESO-veerboot voor over te hebben...


VELDGIDS Vleermuizen van Europa



Christian Dietz & Andreas Kiefer
KNNV Uitgeverij
400 blz
€ 37,95
Formaat: 14,5 x 21, 5 cm
hardcover, full colour
ISBN: 9789050116046

De Veldgids Vleermuizen van Europa biedt een compleet overzicht van alle Europese vleermuizensoorten. Het boek is gericht op herkenning in het veld en is voorzien van duidelijke sleutels, kleurenfoto’s en verspreidingskaartjes.

Hiernaast biedt het boek een verrassend inkijkje in de leefwijze, het gedrag en voorkomen van deze intrigerende zoogdieren. Andere hoofdstukken bevatten handvatten voor herkenning, bestudering en bescherming.

Beschrijft 45 Europese soorten vleermuizen en 35 soorten uit het aangrenzende gebied
Meer dan 700 kleurenfoto’s, talrijke verspreidingskaartjes en detailtekeningen
Vleermuizen herkennen aan de hand van vleermuisharen, tijdens winterslaap etc .
Toegankelijke determinatiesleutels
Achtergrondinformatie o.a. over leefgebieden, detectie, gedrag, voortplanting, ecologie en bescherming
Veldgids Vleermuizen van Europa is een onovertroffen naslagwerk voor natuurliefhebbers, studenten, wetenschappers en natuurbeschermers.

De vleermuizenonderzoeker Christian Dietz is consultant op het gebied van milieu effect rapportages gericht op vleermuizen. Andreas Kiefer is docent aan de universiteit van Trier en leidt daarnaast grote natuur- en milieuprojecten.

zoogdieren, vleermuizen van Europa, vleermuizen herkennen, vleermuizen determineren, fotogids, vleermuizengids, determinatiegidsen, veldgidsen, natuurgidsen, dierecologie, diergedrag, natuurbescherming, faunabescherming, vleermuizendetectie

Interessante websites


Naast deze nieuwsbrief bestaan ook de websites www.natuur2000.be
www.nieuwsbriefnatuur2000.be en 
www.fortoelegem.be  die nieuws over Fort Oelegem en over de vleermuizen verzamelen.

     

PROGRAMMA 2018

Zondag 29 april
Opendeurdag

Zondag 20 mei
Fortengordel

Zondag 3 juni
Parknamiddag

Zaterdag 23 juni
Vleermuizeninfoavond

Zondag 8 juli
Open Zomernamiddag

Zaterdag 18 augustus
Vleermuizeninfoavond

Zondag 9 september
Monumentdag

Zaterdag 15 september
Vleermuizeninfoavond

Vind ons leuk op Facebook
Copyright © 2018 - Werkgroep Fort Oelegem, Alle rechten voorbehouden.

Werkgroep Fort Oelegem
p/a Kasteel Vrieselhof
Schildesteenweg 99
2520 OELEGEM (RANST)

Wijzig je voorkeuren of schrijf uit op onze mailinglist

 






This email was sent to <<E-mailadres>>
why did I get this?    unsubscribe from this list    update subscription preferences
Werkgroep Fort Oelegem · p/a Kasteel Vrieselhof · Schildesteenweg 99 · Oelegem 2520 · Belgium

Email Marketing Powered by Mailchimp